Luisteren naar een Friese brug
De Friese biobrug bij Ritsumasyl is de eerste beweegbare brug ter wereld met een wegdek van biocomposiet. Een wereldprimeur én een fantastische digitale proeftuin die Sweco hielp vormgeven en die nog altijd dagelijks nieuwe inzichten oplevert. ‘We luisteren letterlijk naar wat de brug zelf zegt.’
Het begint allemaal met een kop koffie bij Provincie Fryslân vijf jaar geleden. Berrie Veenhof, projectmanager Monitoring, hoort daar voor het eerst over het plan voor een fietsbrug met een wegdek van biocomposiet. Het zou de grootste brug in haar soort worden in het openbare weggennet. ‘Ik dacht meteen: wat een geweldige uitdaging’, blikt hij terug. ‘Een iconische brug realiseren met een materiaal waar nog géén dik boekwerk over bestaat.’
Teamspirit in Friesland
De biobrug in Ritsumasyl is vervolgens ontstaan uit lef én vertrouwen. Vanaf het begin is duidelijk dat het project alleen kan slagen als iedereen samen durft te springen. ‘Alle betrokkenen zetten hun eigen belang opzij’, vertelt Berrie. ‘Zo open en transparant samenwerken aan iets wat nog niemand eerder deed, is echt uniek. Die houding smeedde een hechte, bijna familieachtige band in het team.’ De vele prijzen en nominaties die volgen, ziet hij als bewijs: vernieuwing lukt alleen als je samen het avontuur aangaat.
Miljarden gegevens
Sinds de brug er ligt, verzamelt die met 188 sensoren dag en nacht gegevens over het eigen gedrag. Berrie raakt niet uitgepraat over wat deze miljarden datapunten aan informatie opleveren. ‘We weten inmiddels bijvoorbeeld zeker dat het biocomposiet stijver is dan de labtests vooraf aangaven,’ vertelt hij. ‘Dat is goed nieuws, want het verlengt de verwachte levensduur van de brug.’ De brug leert het team ook anders denken. De data toont dat een eenvoudige aanpassing de piekbelasting met een kwart vermindert. Simpelweg door de brugdelen na elkaar te sluiten in plaats van tegelijk. Berrie: ‘Dat soort inzichten krijg je alleen als je écht luistert naar wat de brug vertelt.’
Stiekem over de brug
Soms levert toeval óók kennis op. Als twee tractoren stiekem over de fietsbrug rijden, registreren de sensoren direct de extra belasting. ‘Door de livestreamdata was de beheerder meteen op de hoogte en met de camerabeelden waren de chauffeurs ook snel gevonden,’ glimlacht Berrie. De gebeurtenis levert bovendien een schat aan informatie op. ‘Via een 3D-simulatie konden we precies zien wat de +50% zwaardere belasting met de brug deed. Die hield zich sterk.’
Monitoring als rookmelder
Een ander leerpunt ontstaat als er een mechanisch opzetstuk defect raakt. ‘Onze collega’s hadden daarvóór al wat afwijkingen in de data gezien’, zegt Berrie. ‘Monitoring werkt als een rookmelder: de data waarschuwen al voordat het probleem echt zichtbaar wordt.’ De real-time data wordt nu ingezet in een levend laboratorium om inzet van AI en machine learning te versnellen. Berrie: ‘Zo zetten we een belangrijke stap richting voorspellend onderhoud: een toekomst waarin we storingen kunnen voorkomen in plaats van verhelpen. Mijn droom is om beheerders de helft van hun onderhoudsgeld te besparen.’
Monitoring als rookmelder
Een ander leerpunt ontstaat als er een mechanisch opzetstuk defect raakt. ‘Onze collega’s hadden daarvóór al wat afwijkingen in de data gezien’, zegt Berrie. ‘Monitoring werkt als een rookmelder: de data waarschuwen al voordat het probleem echt zichtbaar wordt.’ De real-time data wordt nu ingezet in een levend laboratorium om inzet van AI en machine learning te versnellen. Berrie: ‘Zo zetten we een belangrijke stap richting voorspellend onderhoud: een toekomst waarin we storingen kunnen voorkomen in plaats van verhelpen. Mijn droom is om beheerders de helft van hun onderhoudsgeld te besparen.’
Durf te pionieren
De Friese biobrug staat symbool voor Sweco’s ambitie om de wereld mooier te maken. Berrie is trots dat Sweco ondanks alle geopolitieke rimpelingen haar koers blijft vasthouden. ‘We gaan niet met alle winden mee’, zegt hij beslist. ‘Wij moeten het goede voorbeeld geven: we schrijven er niet alleen over, we dóen het ook. Samen blijven we grenzen verleggen en pionieren we voor een mooiere wereld.’ Het project levert Berrie bovendien een persoonlijk inzicht op. ‘Ik heb ontdekt dat dit avontuur mij goed past’, besluit hij. ‘Ik vind het leuk om over deze brug te vertellen en anderen enthousiast te maken. Dat motiveert me om meer dingen vanuit enthousiasme op te pakken.’
Een unieke kans
Provincie Fryslân gaf een moedige opdracht aan de markt: maak de allereerste fietsbrug ter wereld met een beweegbaar wegdek van biocomposiet (80% vlas en hars). Toen duidelijk werd dat sensoren in de brug het nieuwe materiaal zouden monitoren, was dat voor Sweco een unieke kans om met harde data te bewijzen dat natuurlijke materialen een volwaardig alternatief zijn voor beton en staal.
