0 van 0 resultaten voor ""

STAR-FLOOD: integrale aanpak tegen overstromingsrisico’s in Europa

Locatie

Europa

Klant

Europese Commissie

Expertise

Waterveiligheid, watermanagement, duurzame gebiedsontwikkeling, governance, beleid

Doel

Samen met onderzoeksinstellingen en andere landen leren hoe een integrale strategie en passende organisatie Europese regio’s beter bestand kunnen maken tegen overstromingen

Risico op overstromingen neemt verder toe

De overstromingen in de zomer van 2021 in Limburg en de landen om ons heen staan nog vers in ons geheugen. Iedereen vraagt zich af of dit voorkomen had kunnen worden. De klimaatverandering en verdere verstedelijking blijven doorgaan. De risico’s op overstromingen nemen alleen maar toe. Alleen dijken versterken is niet voldoende. Het Europese programma STAR-FLOOD (STrengthening And Redesigning European FLOOD risk practices) onderzocht vier jaar lang welke ingrepen nog meer nodig zijn. Sweco nam deel aan het programma, gaf advies en maakte de resultaten van het onderzoek voor een breed publiek toegankelijk. Nu matcht ze de resultaten in een whitepaper met de recente gebeurtenissen.

Handen ineen over landen heen

Veel landen en steden in Europa missen een integrale aanpak voor overstromingsrisico’s. Een belangrijk doel van STAR-FLOOD was om overheden en andere betrokkenen te helpen om het hoogwaterbeheer beter te organiseren. Binnen het STAR-FLOOD-project hebben tien partners vier jaar lang kennis verzameld en onderzoek gedaan in zes Europese landen en 18 stedelijke regio’s.

De landen Nederland, België, Engeland, Frankrijk, Polen en Zweden werkten samen met universiteiten voor verbinding van wetenschap met beleid. Vanuit Nederland waren Universiteit Utrecht en Radboud Universiteit Nijmegen betrokken. Vanuit haar vestigingen in vijf van de zes landen legde Sweco de verbinding tussen de wetenschappers en de beleidsmakers. Onze experts organiseerden hiervoor regionale, nationale en internationale workshops, een eindconferentie en stelden aanbevelingen op voor de beleidspraktijk.

Hoogwater bij uiterwaarde met ondergaande zon

De oogst van STAR-FLOOD

Het STAR-FLOOD programma leverde de hoogwaterbeheerders van Europa:

  1. een overzichtelijke analyse van het hoogwaterbeheer in de zes deelnemende landen;
  2. inzicht in de overeenkomsten en verschillen in de wijze van bestuur in deze landen;
  3. een unieke internationale vergelijking van hoogwaterbeheer;
  4. advies voor een betere inrichting van bestuur, wet- en regelgeving en organisatiestructuren;
  5. heldere conclusies en duidelijke aanbevelingen voor een klimaatadaptief en veerkrachtig hoogwaterbeheer in de toekomst

Sweco maakte de uitkomsten van het onderzoek voor een breed publiek toegankelijk via een website, social media, samenvattingen, een online praktijkhandboek en een conferentie. Hoogwaterbeheerders in Europa kunnen hiermee een integrale aanpak ontwikkelen en uitvoeren.

De ideale mix

‘Het water uit de buurt van mensen houden’ met structurele oplossingen is de kern van het huidige waterbeheer van overstromingsrisico’s in Europa. Het is vaak een doeltreffende en economisch efficiënte strategie. Echter, het toenemende extreme weer dwingt ons om ook voorbereid te zijn op overstromingen. Met een ideale mix van strategieën (zie figuur) conform de EU-richtlijn Overstromingsrisico’s kunnen we de kans op overstromingen én de gevolgen beperken. Zo kunnen we met herstel of slimme aanpassing na een overstroming zorgen voor minder verlies van levens en sociale, economische, ecologische en culturele schades.

Op dit moment zijn er grote verschillen tussen de strategieën van de Europese landen. Er is ook geen ideale mix van oplossingen die geschikt is voor alle landen. De ideale mix moet immers naadloos aansluiten met de fysieke en maatschappelijke omgeving van het desbetreffende land. Daarnaast bepaalt ieder land haar eigen waterveiligheidsdoelen op basis van de voor hun land geldende maatschappelijke en politieke prioriteiten.

Het Praktijkhandboek introduceert een stapsgewijze aanpak voor verbetering van het overstromingsrisicobeheer. Het biedt inspiratie voor beleidsmakers en andere betrokkenen om hun praktijk kritisch tegen het licht te houden en te leren van de praktijk in andere landen. De lessen zijn actueler dan ooit als we kijken naar het hoogwater in Limburg en actuele uitdagingen in het Deltaprogramma. – Tom Raadgever, senior adviseur waterveiligheid en planvorming bij Sweco

Vier onlosmakelijke schakels

Alhoewel de ideale mix van strategieën voor overstromingsrisicobeheer belangrijk is, is een goede organisatie of governance essentieel voor een succesvolle uitvoering. Hiervoor gelden vier onlosmakelijke schakels:

  • Samen verantwoordelijk voelen en zijn
    Alle relevante actoren, zoals ruimtelijke planners, waterbeheerders, hulpdiensten en verzekeringsmaatschappijen, nemen samen de verantwoordelijkheid op zich om de strategieën voor overstromingsrisicobeheer uit te voeren.
  • Het is een vast onderdeel van dagelijks handelen
    De strategieën voor overstromingsrisicobeheer zijn ingebed in het dagelijks handelen van de actoren. In hun denken, discussies en beleid.
  • Hanteren van ondersteunende regels
    De uitvoering van de ideale mix van strategieën voor overstromingsrisicobeheer wordt ondersteund door formele en informele regels.
  • Ieder is in staat om zijn rol te vervullen
    De actoren beschikken over de nodige bevoegdheden en middelen (financiën, kennis, politieke en sociale vaardigheden).

Met het oog op Limburg

Op 13 en 14 juli 2021 viel extreem veel neerslag in het stroomgebied van de Maas. Op sommige plekken in Zuid-Limburg viel meer dan 150 mm neerslag binnen 48 uur. Dit veroorzaakte ernstige wateroverlast in veel gemeenten, overstromingen in Valkenburg, veel evacuaties en spannende momenten door record waterafvoer op de Maas. De schade was enorm, naar schatting alleen in Valkenburg al 400 miljoen euro. Nederland heeft in vergelijking met onze buurlanden, waar helaas veel slachtoffers waren, het hoogwater goed doorstaan.

We koppelen daarom onze kennis vanuit STAR-FLOOD met onze gebiedskennis van Limburg in het whitepaper ‘Hoogwater Limburg 2021: wat kunnen we leren?’. Overstromingsrisicobeheer gaat verder dan technische maatregelen. Zo worden ruimtelijke maatregelen, rampenbeheersing en verzekeringen steeds belangrijker. In het whitepaper laten onze experts je zien in hoeverre de in STAR-FLOOD benoemde strategieën al zijn toegepast en waar nog ruimte is voor verbetering.

Over het geheel genomen biedt dit boek en zeer relevant en eigentijds state-of-the-art kennis voor beleidsmakers, uitvoerders en wetenschappers werkzaam in het gebied van overstromingsrisicomanagement. – Dr. Philippe Quevauviller, research Programming and Policy Officer, European Commission
10

internationale partners

4

jaar lang onderzoek

18

stedelijke regio’s in Europa in zes landen; Nederland, België, Engeland, Frankrijk, Polen en Zweden

Gerelateerde diensten