Wateroverlast bij hevige regenval: speuren naar de oorzaak

Gemeente Oude IJsselstreek vroeg Sweco onlangs om stresstests uit te voeren bij meerdere locaties binnen de gemeente. Tijdens zo’n test worden mogelijke knelpunten in het riolering- en/of oppervlaktewatersysteem onderzocht. Sweco kijkt bewust naar beide systemen. Water stopt immers niet bij de overstortdrempel of het gemaal; er is altijd interactie met het oppervlaktewater. In Varsseveld kon zo de echte reden van wateroverlast worden achterhaald.

Een van de onderzochte locaties was Bettekamp in Varsseveld. Deze wijk kampte al enige tijd met wateroverlast bij hevige neerslag. Rioleringsberekeningen gaven hiervoor geen afdoende verklaring. Sweco adviseerde om het rioleringsmodel (in 1D) te koppelen aan het maaiveldmodel (in 2D).

NEERSLAG KOPPELEN
“Op deze manier konden wij de neerslag rechtstreeks koppelen aan het ondergrondse stelsel”, verklaart Thomas Braaksma, adviseur Riolering bij Sweco. “Het rekenmodel maakte inzichtelijk welke invloed bovengrondse afstroming had op de wateroverlast. Wij hebben daarbij gerekend met een gemeten bui van 14 mm, die destijds al tot overlast leidde. In het rekenmodel kon het water van het ondergrondse stelsel uittreden naar het bovengrondse 2D-maaiveldmodel.”

Eerste rekenresultaten 1D2D-berekening, zonder geknepen afvoer van de duiker

DUIDELIJK WATEROVERLAST
De praktijk gaf echter een ander beeld. Tijdens een workshop met de gemeente besprak Sweco de resultaten van het zogeheten ‘1D2D-model’. Hierbij waren niet alleen de rioolbeheerder, maar bijvoorbeeld ook buitendienstmedewerkers aanwezig. Thomas: “Onze berekende resultaten kwamen niet overeen met de waarnemingen uit de praktijk. Wij berekenden een minimale hoeveelheid water op straat. Een van de buitendienstmedewerkers liet foto’s zien van de situatie tijdens de berekende bui. Een duidelijk geval van wateroverlast.”

MODEL OPPERVLAKTEWATER
Om een verklaring te vinden, modelleerde Sweco vervolgens een deel van het oppervlaktewater. “Daaruit bleek dat de overstortleiding van het rioolstelsel uitmondt in een watergang, die 100 meter verderop overgaat in een duiker van tientallen meters”, zegt Thomas. “Bovenop deze duiker staan een aantal bomen, wat al snel de suggestie van wortel-ingroei gaf. Wij hebben deze nieuwe parameter in het rekenmodel gezet en het systeem opnieuw doorgerekend. De nieuwe resultaten kwamen verrassend goed overeen met de gemaakte foto’s.”

SLIB BOOSDOENER
Uiteindelijk is de betreffende duiker door de gemeente geïnspecteerd. Er was geen sprake van wortel-ingroei, maar de duiker was wel behoorlijk dichtgeslibd. Braaksma: “Het slib is verwijderd. Nu is het wachten op de volgende bui om te zien of het probleem inderdaad is opgelost.”

MEER WETEN?
Wilt u meer weten over dit onderwerp? Of wilt u met Thomas uw vraagstukken op het gebied van riolering bespreken? Neem dan contact met hem op.

Thomas Braaksma
Adviseur Riolering
T +31 88 811 6353
E thomas.braaksma@sweco.nl

MEER INFORMATIE
Stedelijk water en riolering

Watergang met rechts de uitmonding van de overstort en links de duiker (onder ‘normale’ omstandigheden)

TREFWOORDEN
Oude IJsselstreek, Varsseveld, wateroverlast, regenval, riolering, oppervlaktewater, Sweco