Susan Groot Jebbink kijkt vooruit

Zaterdag 24 oktober was het Nacht van de Nacht. Op honderden plekken doofden bedrijven, gemeenten en organisaties de lichten om Nederland weer wat donkerder en duurzamer te maken. Als Nederland zijn we namelijk het meest verlichte land van Europa. Dit vele licht verstoort ons bioritme. We slapen 1,5 uur korter sinds we elektrische lampen hebben. Daarnaast ervaart 5% van de Nederlanders ernstige lichthinder*. Het mag dus wel een tandje minder. Beter voor mens én natuur. Susan Groot Jebbink, Business Director Gezonde en Veilige stad, ziet kansen voor een slim verlichte stad waarbij licht juist een positieve bijdrage levert aan onze gezondheid.

De verlichte stad

Al goed op weg

”Licht is nodig voor een veilige omgeving, zowel in sociaal opzicht als voor het verkeer” zegt Susan. “Gelukkig kijken ontwerpers al bewust naar de positionering en het aantal lichtbronnen. En gemeenten schakelen steeds meer over op LED-verlichting. Maar we kunnen nog meer doen!”

Red light district

“Uit ons nieuwste Urban Insight rapport ‘Building in biodiversity for climate, for health' blijkt dat onze steden een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan onze biodiversiteit. Als je een buurt ontwerpt waarin het versterken van de biodiversiteit een belangrijk speerpunt is, maak je andere keuzes voor lichtbronnen. We weten bijvoorbeeld dat vleermuizen goed gedijen bij rood licht, echter een rood verlichte woonwijk roept bij bewoners soms beelden op van een red light district. Daar is niet iedereen gelukkig mee. Dit vraagt goede afstemming tussen de verschillende belangen, denk aan woongenot, biodiversiteit en uiteraard ook veiligheid. Ga na wat licht hierin kan betekenen en hoe je verschillende belangen afweegt.”

Spelen met licht

Voor het Glow festival in Eindhoven zie je lichtkunstenaars ieder jaar fantastische creaties maken met licht. Daan Roosegaarde brengt op een unieke kunst en techniek bij elkaar met licht. Zijn project met de Afsluitdijk is ontzettend inspirerend.” vertelt Susan enthousiast. “Stel je voor dat je de stadverlichting zo inricht dat deze je uitdaagt tot sport en beweging in de openbare ruimte. Technisch kan dit al. Dan krijgt verlichting er zo maar een prachtige nuttige functie bij. Naast veiligheid draagt verlichting dan ook bij aan de gezondheid van de bewoners van de stad.”

Slim licht

“Sociale veiligheid in de stad is heel belangrijk” vervolgt Susan. ”Daar kun je niet mee experimenteren. Maar is het echt noodzakelijk voor de veiligheid om de lichten in lege kantoren ’s nachts aan te laten? Als alles verlicht is, wat valt dan op? Een integrale blik op het verlichten van openbaar gebied en de gebouwen in dat gebied biedt kansen voor minder verlichting en ook een slimmer verlichte stad. De technische mogelijkheden zijn er al.”

Susan licht toe “Denk aan fietsers die via een app het lichtniveau op het fietspad bepalen. Of gebruikers van een gebouw die op afstand de lichtintensiteit aanpassen. Bewegingssensoren die automatisch registreren of de verlichting feller moet. Of verlichtingsoplossingen die zich automatisch aanpassen aan het licht in de lokale natuur, qua intensiteit en kleur. Op ons Sweco kantoor op landgoed Houdringe in de Bilt passen we al een dergelijke ecodynamische verlichting toe. Als we nog een stapje verder gaan, verbinden we verlichting aan informatietechnologie en kunnen ze ook als informatiebron dienen voor bijvoorbeeld luchtkwaliteit."

Met de toepassing van slim licht in al haar facetten, kunnen we met minder verlichting toe. Het is een kwestie van de juiste balans vinden met een geweldig perspectief: een optimale verlichting voor mens en natuur qua veiligheid én gezondheid.”

Stel een andere vraag

Concluderend geeft Susan het volgende advies: “Ga voor de beste integrale lichtoplossing, voor gebied en gebouw waarbij goed gelet is op de verschillende belangen. Durf te vragen, daag leveranciers uit: Vraag niet om simpel lampen neer te zetten of te vervangen maar vraag ze een duurzame optimale verlichting te leveren. Bepaal zelf niet de vorm, maar het doel. Invulling kan met een lichtarmatuur, maar dat is niet altijd de beste oplossing. Er zijn al mooie voorbeelden van verlichting via het wegdek. Zo krijg je verlichting die past bij de veiligheidsambities én die tegelijkertijd bijdraagt aan sociale verbinding, sport, spel en gezondheid van de bewoners van de stad.”

Meer weten?

  • Susan
    Groot Jebbink
    Business Director Gezonde en Veilige stad