De 5 van het Bajeskwartier: Traditioneel denken achter slot en grendel

Het gebied van Nederlands bekendste gevangenis wordt de komende jaren omgetoverd tot een levendige plek waar iedereen wil wonen, werken en recreëren. Bajeskwartier Ontwikkeling C.V., een consortium van gebiedsontwikkelaar AM, AT Capital en Cairn, trekt alles uit de kast om duurzaam te ontwikkelen en heeft Sweco als partner betrokken om daarbij te helpen. Hoe reduceren partijen de impact op het klimaat tot nul?

1. Hergebruik van materialen

Van de zes torens van de gevangenis zijn er vijf gesloopt. Van het vrijkomende materiaal wordt 98% opnieuw gebruikt. Dit gebeurt op uiteenlopende manieren. De gevelelementen en de betonplaten van de gevangenistorens zie je terug in de studentenwoningen en als bestrating. De celdeuren krijgen een tweede leven in de leuningen van de toegangsbruggen en worden gebruikt in de nieuwe appartementengebouwen. Zelfs de oude tralies zie je straks terug als balkonhekjes. Van het vrijkomende betonpuin worden nieuwe betonmaterialen gemaakt die een bestemming in de bestrating krijgen. Een deel van de bomen die gekapt moest worden voor het bouwen van een school zijn geoogst en tot planken gezaagd. Dit hout wordt onder andere verwerkt als straatmeubilair in de ontwikkeling. 

2. Healthy urban living 

Bajeskwartier moet echt een duurzame wijk worden. Het consortium gelooft dat je in die wijk echt langer leeft omdat je op die plek woont: door het groen, door de inrichting, door alle kwaliteiten die daar zitten. Zo kijken de partijen bijvoorbeeld naar looproutes. Die worden zo ontworpen waardoor je geneigd bent eerder de trap te nemen dan de lift. Ze kijken strategisch naar de positie van bomen om windhinder en hittestress te voorkomen en creëren ook stilteplekken als tegenwicht voor de steeds drukker wordende stad. Voortdurend kijken ze hoe je de openbare ruimte zo kunt inrichten dat iedereen daar prettig kan wonen, werken en leven.   

3. Energieneutraal en groen 

De gebiedsontwikkeling is energieneutraal, waarbij onder meer onderzocht wordt of uit wind energie kan worden gewonnen door de toepassing van dakelementen met ingebouwde windturbines. Daarnaast worden de toekomstige woningen verwarmd met een Warmte Koude Opslag-systeem. Ook wordt het organisch afval uit de wijk omgezet in stroom voor de (gasloze) woningen. Het afval wordt op de eigen locatie direct omgezet in warmte en elektriciteit. Dit leidt tot minder ritjes van vrachtwagens en een lagere energierekening voor gebruikers doordat er groene energie en warmte worden opgewekt. 
 
De enige overgebleven gevangenistoren van de voormalige Bijlmerbajes ontwikkelt zich de komende jaren tot het kloppende, duurzame hart van het nieuwe Bajeskwartier in Amsterdam. Het ‘Groene Toren Living Lab’ heeft de ambitie om naast een verticaal stadspark ook een innovatieproeftuin te zijn, die eveneens toegankelijk is voor een breder publiek. 

4. Gezondere vormen van vervoer

In het plan geven partijen ruimte aan gezondere vormen van vervoer en stellen zij bewegen centraal. Het gebruik van de auto wordt teruggedrongen. Eén van de manieren hoe ze dit doen is door in te zetten op ‘leenmobiliteit’, dus geen bezit. Om erachter te komen hoe dat werkt startten ze een jaar geleden al een mobiliteitshub. Die hub is er nu, terwijl er nog geen enkele woning is opgeleverd. Sterker nog, hij staat midden in een bouwlocatie. Maar het mooie is, hij wordt volop gebruikt! Ook wordt bij de inrichting van het gebied rekening gehouden met een voetgangersgebied waar geen auto’s mogen komen. 

5. CO2-uitstoot verminderen 

Partijen kijken in deze ontwikkeling serieus hoe ze bewegingen, het verplaatsen van materialen, tot een minimum kunnen beperken en zo min mogelijk CO2 uitstoten. Een voorbeeld hiervan is dat de geoogste materialen worden opgeslagen op de bouwlocatie zelf, zodat de transport van materialen wordt voorkomen. 

Wil je meer weten over dit project? 

In ons komende magazine verschijnt een uitgebreid interview met Edwin Greuter, gebiedsontwikkelaar bij AM en Andries Makkinga, projectmanager Gebiedsontwikkeling bij Sweco over wat het inhoudt om een duurzame stadswijk als het Bajeskwartier Amsterdam te ontwikkelen. 
 
Wil je het verhaal niet missen? Laat het ons weten en je ontvangt de primeur 23 februari a.s. in je mailbox. https://www.sweco.nl/magazine/  

Meer weten?