Jana Steenbergen-Kajabová verlegt grenzen: Laten we het hebben over een nieuwe inrichting van Nederland

Als je buiten je eigen grenzen denkt en doet, dan ben je tot veel in staat. Jana Steenbergen-Kajabová is een spin in het web als het gaat over waterveiligheid. Niet alleen in de Sweco organisatie, maar ook daarbuiten. Haar open en kritische houding, uitgebreide expertise, deelname aan diverse Waterveiligheidsnetwerken en betrokkenheid bij nieuwe samenwerkingsvormen triggert ons om Jana eens te bellen. Want grenzen verleggen en waterveiligheid is een spannende combinatie.

Hoi Jana, vertel… Hoe ben jij terecht gekomen in dit vakgebied? En wat houdt jou daarbinnen het meest bezig?

“Na mijn studie Geotechniek in Slowakije kwam daar in Nederland de interesse voor waterbouw bij. Mijn eerste klus was de versterking van de dijken achter de Ramspolkering. Hoewel ik fantastische haven-, bruggen- en wegenprojecten heb gedraaid, loopt waterveiligheid toch wel als een rode draad door mijn carrière. Wat ik zo mooi vind is dat het bij het versterken van een dijk niet alleen over de dijk gaat, maar juist ook om de gebiedsopgave. We kunnen niet oneindig de dijken versterken. Het houdt ergens op: ruimtelijk, budgettair, qua onderhoud of draagvlak. Ik denk dat we veel nadrukkelijker bezig moeten zijn met een nieuwe inrichting van Nederland. Daar zou ik graag mijn grenzen verder op willen verleggen.”

In welke situaties verleg jij nog meer grenzen?

“Je bedoelt los van de ruimtelijke opgave? Nou, ik denk dat we veel kunnen doen om de wereld beter te maken. Ja, écht! Maar dat kun je nooit alleen. Sweco niet, de ingenieurssector niet. Samenwerking is de sleutel. Ik geloof heilig in de samenwerking binnen de gouden driehoek van overheid, markt en kennisinstellingen. Daarom koos ik bewust voor de Taskforce Deltatechnologie, een werkgroep van de Topsector Water. We zitten daar vanuit drie (markt)branches, maar zoeken nadrukkelijk de verbinding met overheid en kennisinstellingen. Dit helpt om de grote opgaves die we hebben efficiënter, sneller en beter op de markt te brengen. Het verbinden van verschillende partijen en kennisgebieden met elkaar, dat doe ik daar, maar dat doe ik ook in mijn projecten en binnen Sweco. Als ‘techneuten’ kunnen we een enorme tunnelvisie hebben. Ik zie zoveel kansen om breder te kijken!”

Hoe helpt de Taskforce Deltatechnologie hierbij?

“Je ziet dat we in Nederland steeds vaker proberen een samenwerking tussen opdrachtgever, uitvoerende partij en adviesbureau te realiseren. Verregaande allianties die in staat zijn met elkaar projecten op de markt te brengen. En dit mede dankzij de taskforce. Daar ben ik best trots op. Toen wij in 2013 begonnen met de taskforce was het echt niet gebruikelijk dat markt en overheid op strategische onderwerpen met elkaar praatten. Wij hebben het samen voor elkaar gekregen dat er vertrouwen is. Dat is de beste basis voor samenwerken!”

Wat hierin ook hielp is dat ik gebruik kon maken van ervaringen uit het buitenland. Zo zag ik bij de tender ‘Thames Estuary 2100’ van het Britse Environmental Agency (de Engelse Rijkswaterstaat, red.) zo veel interessante dingen. En ik zag hoe goed het daar werkte! Die ervaring neem je dan mee naar Nederland. Dus ik verken voortdurend grenzen!”

Waterveiligheid is een Nederlands expert- en exportproduct. Wat kunnen we leren van andere landen met dezelfde uitdagingen?

“Ja, we worden als Nederland echt gewaardeerd en erkend om onze kennis, maar we hebben ook wat te leren! In de verschillende landen heb ik andere lessen geleerd: hoe je de verantwoordelijkheid voor eigen veiligheid dichter bij mensen kunt neerleggen. Ik denk aan de zelfredzaamheid van mensen in de dorpjes langs grote rivieren in de Amazone en hoe zij op hun eigen manier een ‘early warning systeem’ hebben opgezet. In Nederland zijn we zo gewend dat overheid alles uit handen neemt, dat we de zelfredzaamheid of pro-activiteit niet meer tonen of hebben om daar onze rol te spelen. Dat brengt je na elke missie weer met twee benen op de grond.”

Samenwerking waterveiligheid sweco_770x430px.jpg

Met wie zou jij eens een glaasje water willen drinken om samen nog verder te komen?

“Met Deltacommissaris Peter Glas! In zijn rol lijkt hij een instrument in handen te hebben waar hij opgaves kan bundelen. Het is een klus, maar het is de kunst om die te integreren in het Deltaprogramma. Daar wil ik met hem over brainstormen. En ik wil heel graag helpen met alle tools die we hebben, de taskforce, maar ook andere mogelijkheden, hoe je dat in gang zet. Dus mijn oproep aan Peter: Laten we samen een glas water drinken en kijken hoe we voor Nederland grenzen kunnen verleggen!”