5 vragen aan Erik ter Brake: Spoortaal

Voor mensen in ”het spoor” is een woord als assentellers de normaalste zaak van de wereld. Erik ter Brake is een spoorman in hart en nieren en werkt als projectleider aan de eerste grootschalige toepassing van een nieuw type assentellers in Nederland op de Rotterdamse Havenspoorlijn. Hij spreekt vloeiend spoortaal. Dus reden om hem te vragen: Wat zijn assentellers en hoe dragen ze bij aan de veiligheid van ons spoor.

Wat zijn assentellers?

”Assentellers vallen onder het treindetectiesysteem en werken door middel van puntdetectie. Het doel van dit systeem is het bezet of onbezet melden van een blok op de vrije baan of rijwegen op een station. In vaktaal noemen we dit een emplacement. Een assenteller bestaat uit een telkop aan de spoorstaaf met daarin twee zenders en ontvangers. Hiermee kan het aantal wielen dat over desbetreffende spoorstaaf rijdt, geteld worden. Bij het binnenrijden van een blok volgt de melding bezet. Is het aantal wagons aan begin en einde van een blok gelijk dan wordt het blok weer als ’vrij’ gemeld. Een centrale computer die gekoppeld is aan het ’hogerliggende beveiligingsysteem’ verwerkt deze informatie. Dit beveiligingssysteem zorgt ervoor dat treinen onderling niet botsen door middel van seinen en automatische trein beïnvloeding. Het systeem is absoluut vereist om treinverkeer veilig te laten verlopen.”

Hoe dragen ze bij aan de veiligheid van de Rotterdams Havenspoorlijn?

”Het huidige detectiesysteem op de Rotterdamse Havenspoorlijn heeft een beperkte levensduur. De leverancier zullen het systeem na 2025 niet meer ondersteunen. Dit is voor ProRail een groot risico. Ook functioneert het systeem momenteel niet altijd storingsvrij vanwege de omgeving van het Havengebied. Zand, zout en ijzerertsstof hebben een negatief effect op de werking van het huidige detectiesysteem. Sweco’s taak is om advies te geven over het nieuwe detectiesysteem en het zodanig ontwerpen dat de oplossing robuust en toekomstvast is. Hiernaast hebben wij ook aandacht voor duurzaamheid. Sweco’s Urban Insight programma inspireert mij hierbij en heeft mij geholpen om de juiste experts toe te kunnen voegen aan ons team. De komende maanden onderzoeken wij samen met ProRail welke duurzaamheidskansen er zijn, wat haalbaar is en waar ProRail voor open staat. Zo heb ik in de tenderfase gedroomd over een volledig gefinancieerd project door derden, waarbij ProRail grond naast het spoor verpacht aan derden (voor warmte, Co2, stoom, elektriciteit en waterstof) en zelf nieuwe kabels in een circulaire kabelkoker langs het spoor legt. Dromen mag, maar nu gaan we onderzoeken wat reëel is.”

Waarom ben je zo enthousiast over dit project?

”Al van jongs af aan ben ik dol op treinen en ik wilde dan ook machinist worden. Met een oudoom stond ik als klein mannetje met de fiets bij de spoorwegovergang te kijken en miste ik, half op het tuinhekje op ons vakantieadres, geen trein tussen Helmond en Venlo. Begin maart werd ik tendermanager van dit spoorproject en nu mag ik dit fantastische project ook nog leiden met een prachtig team professionals. Ik heb hier dus enorm veel zin in en wil de teamleden in staat stellen het beste in hunzelf naar boven te halen.”

Wat is hierbij jouw grootste uitdaging?

”Het klinkt wellicht cliché maar de planning staat enorm onder druk. Toch is het toevoegen van een ’vertraging’ aan de voorkant een keuze in ons plan. Er zijn veel stakeholders waardoor er ook tegenstrijdigheden zijn in de eisen. Het is nu erg belangrijk om de eisenset stabiel te maken en daarna te starten met het project. De technische complexiteit wordt veroorzaakt door de invloeden van zout en zand, de uitzonderlijke logistieke processen die in dit gebied plaatsvinden en verschillende systemen waarop we moeten aansluiten.”

Is er een woordenboek voor spoortaal?

”Jazeker! ProRail als beheerder van het spoor beheert de LTD (Lokale Technische Documentatie) en de OVS’en (Ontwerp VoorSchriften), documenten die voor onze werken als basis en input dienen. Wij stellen dan documenten op zoals een FIS (Functioneel Integraal Systeemontwerp), RVTO (RailVerkeers Technisch Ontwerp), DO en UO (Definitief- en Uitvoeringsontwerp) en brengen wij de installatie in een TVP (TreinVrije Periode) in dienst. Door de vele afkortingen in ”het spoor” heeft ProRail de LVV uitgebracht (Lijst van Verkortingen) en een document ’Spoorse begrippen’, een echte niche zegt hij met een glimlach.”

Meer weten?