Aanjagen Coalitie Ruimtelijke Adaptatie Utrecht

Naast dat klimaatadaptatie een technische vraag is over welke maatregelen genomen moeten worden om klimaatstress te verminderen, is er ook een sterke procescomponent aan verbonden. Klimaatadaptatie moet namelijk ook worden geborgd in de organisaties zelf en ontwikkelopgaven in de regio. Sweco heeft drie jaar lang een samenwerkingsverband van zeventien overheidspartners in de regio Utrecht begeleid. Het resultaat was een afsluitende klimaattop Utrecht waarin de samenwerking tussen de partners van het ontstane netwerk Water en Klimaat is bekrachtigd.

Op weg naar duidelijk handelen

De effecten van klimaatverandering zijn afgelopen jaren duidelijk zichtbaar geworden in de regio Utrecht. Van wateroverlast in o.a. in Bunnik en Nieuwegein, hittestress in de Utrechtse steden tot bodemdaling als gevolg van droogte in bijvoorbeeld Woerden. Zonder juiste aanpassingen leiden deze gevolgen van klimaatverandering tot grote maatschappelijke risico’s. Tijd om deze maatschappelijk risico’s goed in te dekken en kansen optimaal te benutten zodat de regio Utrecht in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Daarvoor is een sterk maatschappelijk netwerk nodig.

Op bestuurlijk niveau was de samenwerking rond, maar op ambtelijk niveau was het niet altijd geheel duidelijk hoe de partijen hier invulling aan geven. Om deze reden heeft een team van Sweco-experts in opdracht van de Coalitie Ruimtelijk Adaptatie een samenwerkingsverband van veertien gemeenten, de provincie Utrecht, het waterschap en de veiligheidsregio in de regio Utrecht begeleid. Sweco’s taak was om klimaatadaptatie tot onlosmakelijk onderdeel van beleid en handelen te maken. Wij hebben bijgedragen aan het mede formuleren van de opgave op ambtelijk, management en bestuurlijk niveau.

Daarbij hebben we ook gewerkt aan de identiteit van het samenwerkingsverband. Enrico Moens, Programma Manager Ruimtelijke Adaptatie bij Sweco:

En met succes! Er is een mooi netwerk van partijen ontstaan die actief met elkaar kennis delen en invulling geven aan de opgave vanuit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Tevens is een succesvolle aanpak opgesteld om ook landelijke middelen naar de regio te halen om de implementatie van klimaatadaptatie in de regio te versnellen. En we hebben de partners uitgedaagd om de technische klimaatstresstest te vertalen naar maatschappelijke impact tijdens een risicodialoog. Deze risicodialoog hebben wij mede voorbereid en begeleid.

Onze aanpak

Het einddoel voor de regio is een waterrobuuste en klimaatbestendige regio in 2050. Om de benodigde stappen richting 2050 tastbaar te maken, is gewerkt volgens de zogenaamde SCRUM methode. Hierbij worden inhoudelijke sprints vastgelegd die elkaar steeds opvolgen. Iedere sprint is afgesloten met een duidelijk beslismoment. Zoals bijvoorbeeld de ondertekening van de samenwerking door ambtenaren en bestuurders tijdens de regionale klimaattop (zie foto). Op basis van de afspraken werken de partners van het nieuw ontstane netwerk Water en Klimaat een regionale adaptatiestrategie (zogenaamde RAS) uit met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Daarnaast is een start gemaakt met een aantal voorbeeldprojecten waarvan de resultaten worden gemonitord en geëvalueerd zodat de partners, en ook de rest van Nederland, van deze voorbeeldprojecten kunnen leren.

Coalitie ruimtelijke adaptatie

Wat we bereiken

Enrico Moens:

Na drie jaar begeleiding kijken we terug op een periode waar ruimtelijke adaptatie van nieuw en onduidelijk onderwerp, naar meer vast onderdeel van beleid en handelen getransformeerd is. We zijn er nog niet, maar er zijn beduidend meer mensen betrokken bij het onderwerp dan de groep voorlopers per organisatie waar we drie jaar geleden mee startte. Ook is er bestuurlijk meer aandacht voor het onderwerp en wordt dit uitgedragen en gebruikt als input voor diverse lokale en regionale opgaven.

Meer weten?