Column: Zak maar lekker door

/siteassets/nieuws/zak-maar-lekker-door.jpg

Column: Zak maar lekker door

25 maart 2016
“Wie denkt dat kennis duur is, weet niet wat domheid kost’’, sprak Alexander Rinnooy vorig jaar uit. Dat was het eerste waar ik aan dacht toen ik mijn buurman Henk voor de zoveelste keer zag zweten tijdens het ophogen van zijn verzakte tuin. Niet dat mijn buurman dom is, integendeel! Ik vraag mij alleen af waarom we die veenbodemdaling niet eens anders aanpakken.

Door: Jaap de Wit 

Op 31 maart vindt het symposium ‘Heel Holland Zakt’ plaats, een nationaal congres over veenbodemdaling. Dit besprak ik met buurman Henk. Zijn reactie loog er niet om: ‘Alweer een congres? Jij kunt mij beter komen helpen! ‘Is er sprake van ‘congressisering’ in die bodemdalingswereld van jou?’ Hij heeft een punt. We praten veel over die zakkende bodem, maar komt het ook tot actie?

Ik zie een enorme omslag en ben hierover heel positief! Voorheen was de aandacht voor bodemdaling gering, nu ontstaan er tal van initiatieven. Wat mij betreft zijn een aantal belangrijke ingrediënten om nu tot structurele oplossingen te komen volop aanwezig: urgentiebesef, kennis en boerenslimheid. Laten we 31 maart deze ingrediënten mixen tot het juiste recept!

Urgentiebesef
Bodemdaling is een traag proces. Door de ontginning, inpoldering en het intensieve gebruik van de veengebieden is zo langzamerhand de rek uit het systeem. Een aantal gemeentes die voor grote delen in veengebieden liggen, hebben inmiddels een punt bereikt dat de kosten voor het onderhoud van de openbare ruimte simpelweg niet langer houdbaar zijn. Ook in het landelijk gebied staat men bij een aantal polders momenteel voor de keuze voor behoud of vernieuwing. En de toenemende droogtes en hogere temperaturen ten gevolge van klimaatverandering versnellen de bodendaling en maakt de aanpak urgent. De tijd van praten is voorbij, het is tijd voor actie!

Kennis
‘Is de oplossing dan werkelijk zo ingewikkeld?’, vroeg mijn buurman mij. Ja! De oplossing is zeker niet eenvoudig. Er zijn een aantal basisingrediënten nodig. Alles staat of valt met een goede voorbereiding. Ten eerste zorg dat je ervoor dat je het bodem- en watersysteem begrijpt. Kennis is voor mij een onmisbaar ingrediënt. Niet alleen bij de ontwikkeling van nieuwbouw op slappe grond, maar ook bij de reconstructie van verzakte gebieden en de ontwikkeling van een melkveehouderij op het veen.

Ten tweede moet je ervoor zorgen dat je vroeg in het proces nadenkt over wat je wilt bouwen of ontwikkelen op het veen. Welke ontwerpcriteria zijn acceptabel? Welke effecten zijn in de toekomst te verwachten? Benut hierbij lokale kennis en ook komende trends waarop je slim kunt anticiperen. Hierdoor voorkom je problemen in het beheer en onderhoud en verliezen op een investering. Een investering nu, kan 10 jaar later namelijk een ‘beetje dom’ blijken.

Boerenslimheid
‘Hoe heb jij de koeienmest op het weiland gekregen toen het zo nat was?’, vroeg ik onlangs aan mijn oom die een melkveebedrijf in het veenweidegebied runt. ‘Brede banden en flink lage bandenspanning’, bleken zijn troeven. Mijn oom ziet dat loonwerkers investeren in aangepaste tractoren en zijn buurman experimenteert met een slim drainagesysteem om zo over de zompige weilanden te kunnen rijden. Deze boerenslimheid is een ingrediënt waar we naar mijn mening nog meer van kunnen profiteren. Ook in de beleids- en wetenschapswereld. Een prachtige uitdaging lijkt mij om nog meer van elkaar te leren en vervolgens nieuwe stappen voorwaarts te maken.

Op naar Madurodam
De urgentie is er, kennis en boerenslimheid ook. Laten we deze mixen zodat we niet verder  ‘doorzakken’. Graag laat ik 31 maart mijn oom en buurman kennismaken met dit recept.

Over Jaap de Wit
Jaap is adviseur Bodem en Ondergrond en heeft ruime ervaring met bodemvraagstukken. In 2015 was Jaap initiatiefnemer van de inspiratiemiddag ‘Slappe grond vraagt sterke schouders’. Jaap werkt graag aan integrale projecten waarbij slappe bodems en bodemdaling een centrale rol spelen.

CONTACT
Wilt u met Jaap van gedachten wisselen over dit onderwerp? Neem dan contact met hem op via 06 50 52 25 32 of jaap.dewit@sweco.nl.

MEER INFORMATIE
Bodem en ondergrond

Cookies

Onze website maakt gebruik van cookies. Wij gebruiken de informatie die we met behulp van cookies krijgen om te begrijpen hoe bezoekers onze site gebruiken en om verbeteringen door te voeren. Onze cookies slaan geen persoonlijke gegevens op. Als u niet wilt dat onze site cookies plaatst, kunt u ze in uw browser uitschakelen. U kunt dan nog steeds onze webste gebruiken.