Emissievrije oplossingen verplichten in aanbestedingen geen goed idee

Diesel en bouwplaatsen zijn geen gelukkige combinatie. Afgelopen weekend berichtte Het Financieele Dagblad over de vervuilende stikstofuitstoot van graafmachines, shovels en hijskranen op de bouwplaatsen. Er ligt een noodzaak te gaan vergroenen. In praktijk is dat nog niet zo eenvoudig. Natuurlijk kan de motor uit wanneer deze niet gebruikt wordt, of kun je ook via elektriciteit aangedreven motoren gaan werken. Of misschien wel stikstof opvangen via een slimme installatie.

Door Richard Koops, adviseur Duurzaam en circulair bouwen - 4 maart, 2020

Een verplichte inzet van elektrisch materieel via aanbestedingen is zeker geen goed idee en lost het stikstof probleem niet op. Geef als overheid niet toe aan deze verleidelijke keuze, onder het mom van ‘we scherpen de eisen aan en de markt lost het wel op’. Het probleem doorschuiven naar de markt resulteert in versnelde afschrijving van het huidige materieel en hoge investeringen voor nieuw materieel. Kijk niet raar op als de aanbesteding mislukt door budget overstijgende inschrijvingen of zelfs helemaal geen inschrijvingen.

De oplossing begint namelijk al eerder, we moeten anders met elkaar aan de slag. De keten in haar kracht zetten om de resterende ca. 96% van het bouwmaterieel uitstootvrij te krijgen. Het wel beschikbare zware emissievrije materieel wordt volop ingezet op de grotere bouwplaatsen in ons land. De vraag is echter vele malen groter dan het aanbod. Dat stelt veel kleinere werken op achterstand. Bovendien is deze stap juist daar -voor de kleinere aannemer- veel moeilijker te zetten. Laat staan terug te verdienen. Ook bepaalt de aard van de werkzaamheden de mogelijkheden en is niet voor elke klus geschikt materieel beschikbaar dat voldoet aan de uitvoeringseisen.

Aanbestedingen zijn een uitstekend middel om tot innovatie en emissievrije oplossingen te komen. We zagen dit ook bij de introductie van de C02-prestatieladder, waarbij binnen de kortste keren alle marktpartijen hun bedrijfsvoering verduurzaamden om de hoogste trede te behalen. Voor succesvolle aanbestedingen en een gezonde aannemerij is een gedoseerde aanpak van de verandering noodzakelijk.

We kunnen met elkaar in de keten dit probleem aanpakken. Daarvoor is samenwerking nodig, moeten we inzichten delen en zo tot nieuwe oplossingen komen. Ik noem er een paar.

  1. Weeg af wat voor soort werk en materieel benodigd is en ga na wat hierin de huidige standaard is: kan het eigenlijk wel? Betrek de leveranciers in de opgave. Een bouwer is geen producent van bouwmaterieel.
  2. Hoe kun je de ambitie gefaseerd bereiken? Beloon een oplossing en wees consequent over de te varen koers in het inkoopbeleid zodat er terugverdiencapaciteit ontstaat. Denk aan de CO2-prestatieladder en het effect destijds op de markt.
  3. Zet een eerste stap. Elke reductie is waardevol. Verlies de uitstoot reducerende brandstoffen niet uit het oog. Als tussenfase op weg naar volledig emissievrij is dit een prima alternatief.
  4. Teamgeest. Schrijf een samenwerkingsvorm als bijvoorbeeld een bouwteam voor om de optimale kennis uit de markt te halen en beter zicht te krijgen in de mogelijkheden.
  5. Richt projecten in om materieel in de praktijk te testen en uit te proberen.
  6. Leer van een ander, stel informatie beschikbaar en laat je inspireren. In een wereld in transitie is er ontzettend veel te ontdekken. Samen ga je sneller.

Meer weten over circulaire aanbestedingen, selectie- en gunningscriteria of gerichte  marktbenadering op gebied van duurzaamheid? Neem gerust contact op.



Meer weten?